البته این تنها یکی از آفتهای فراوان آنست که در اینجا مورد بحث نیستند.

اگر یک ارزیابی کوتاهی از حرکت روشنفکران ایرانی از مشروطه تا کنون که به طور چشمگیری در جریانات گوناگون سیاسی و اجتماعی حضور داشته اند ،صورت گیرد،مشخص می شود که روشنفکر ایرانی به جز چند نظریه پرداز غربی در حوزه های سیاسی و اجتماعی با دیگران میانه چندان خوبی ندارد.اگر مقالات و کتابها و اظهار نظر های روشنفکرانمان را در این 100سال اخیر بررسی کنیم می بینیم که تنها چند جامعه شناس و فیلسوف سیاسی هستند که تمامی کنش روشنفکران ما را رقم زده اند.از اینروست که روشنفکر ایرانی که باید منشا خلاقیت برای یافتن راه برونرفت جامعه از انسداد سیاسی و اجتماعی باشد ،خود در کلیشه ای از چند نظریه محدود گرفتار آمده و به جز چند راه مشخص و تکراری ،راه دیگری نمی شناسد.

این آفت البته به راحتی موجب می شود که حکومت اقتدارگرا بتواند راه های ایزوله را به خوبی تشخیص دهد و روشنفکر را از اعتبار بیاندازد و گسستی میان او و بدنه اجتماعی ایجاد کند و از او یک روشنفکر برج عاج نشین بسازد.

از طرف دیگر این خود محدود سازی از سوی روشنفکر موجب رکود و رخوت جامعه      می گردد و زمینه را برای استقرار خودکامگی سیاسی فراهم می کند.نا گفته پیداست که در این رکود به دلیل رشد اندک معرفت اجتماعی کنشهای غیر عقلانی در عرصه های سیاسی و اجتماعی گسترش چشمگیری می یابد و خود را در مناسک دموکراسی همچون انتخابات نشان می دهد.

در حالیکه جامعه غرب با تضارب آرای گوناگون و فراوان توانست در میان بحران های

عظیم قرن بیستم ،همچون دو جنگ ویرانگر جهانی و نیز بحران های دوره ای اقتصادی

،تحرک و پویایی خود را حفظ کند و دیوار انسدادهای سخت را بشکند.

از همه بدتر  جزمیت ناشی از این کلیشه است  که اگر کسی نظری خلاف نظریه پردازان محبوب روشنفکران ایرانی مطرح کند ،به راحتی متهم به انواع اتهامات میشود و برچسب اینطرفی و آنطرفی می خورد.در واقع کلیشه ای که روشنفکر ایرانی را محاط کرده ،ابزاری شده به دست خود او تا مخالف خود را سرکوب کند.

باید دانست این کلیشه بیش از همه دستگاه حاکم را خوش می آید چون می داند نیازی ندارد تا برای محدود سازی حرکت روشنفکران نیروی زیادی خرج کند،چرا که روشنفکر ایرانی خود را در چارچوب سخت کلیشه چند نظریه مشخص گرفتار کرده است.